ايمان مسلمانند ، ولى هر مسلمانى مؤمن نيست ؛ زيرا در معناى اول ، در ايمان ، اعتقاد قلبى ، و در دومى پرداختن به وظايف ، و در سومى شناسايى جانشينان پيامبر شرط شده است ، در صورتى كه در تحقق اسلام ، هيچ كدام از اينها شرط نيست . 3 ) آيا موضوع احكامى از قبيل پاكى بدن و مصونيت جان و مال و حلال بودن ذبيحه و . . . در آيين اسلام ، مبتنى به ايمان است يا اسلام ؟ پاسخ : اگر اين سؤال مربوط به معناى رايج و شايع باشد ، بايد گفت موضوع احكام در آيين اسلام ، همان تسليم و ايمان ظاهرى است و هرگز تسليم قلبى و ايمان باطنى در آنها لازم نيست . ولى اگر اين سؤال مربوط به معناى سه‌گانه ديگر و بالاخص معناى اول از آنها كه اسلام را مربوط به ظاهر و ايمان را امر قلبى مىداند باشد ، بايد گفت موضوع احكام در آيين اسلام ، باز همان اسلام است ، نه ايمان و اين حقيقت ، از تاريخ زندگى پيامبر و روايات جانشينان وى به خوبى استفاده مىشود ؛ زيرا در صدر اسلام هر كسى به اسلام تظاهر مىكرده ، هرچند كه در دل ايمان نداشت ، اسلام او پذيرفته مىشد و احكام اسلام بر چنين شخصى مترتب مىگرديد . امام صادق عليه السّلام مىفرمايد : « الاسلام يحقن به الدّم ، و تؤدّى به الأمانة و يستحلّ به الفرج ، و الثّواب على الايمان ؛ « 1 »

--> ( 1 ) . احمد بن محمد بن خالد برقى ، محاسن ، ص 285